ارس فایل » پایان نامه جنبش تنباكو
آنكه می تواند، انجام می دهد، آنكه نمی تواند انتقاد می كند. (جرج برنارد شاو)
ضمانت بازگشت
فایل های تست شده
پرداخت آنلاین
تضمین کیفیت
دانلود فوری

قیمت فایل : 5900 تومان

نوع فایل : پایان نامه تعداد صفحات : 37 حجم فایل (مگابایت) : 0.027 فرمت فایل : ورد نرم افزارهای مورد نیاز : microsoft office
<span itemprop="name">پایان نامه جنبش تنباكو</span>

جنبش تنباكو

 

مقدمه و طرح سؤال

 

در تاريخ كشورها و سرزمين‌ها برخي از حركت‌ها و جنبش‌ها به خاطر تازگي و كاركردشان اهميت ويژه‌اي پيدا مي‌كنند و چه بسا زمينه‌اي براي پيشرفت و يا پسرفت به حساب مي‌آيند. جنبش تنباكو در ايران يكي از اين مقاطع تاريخي است كه مردم ايران را نسبت به قدرت خويش براي مقابله با پيش‌آمدهايي كه حيثيت ملي آنها را به مخاطره مي‌انداخت، آگاه ساخت. مردمي كه ياد گرفته بودند هر آنچه شاه و دربار براي آنها رقم مي‌زند بپذيرند و خود را ملزم به اطاعت از آن مي‌يافتند هرچند از اجراي آن كراهت داشتند.

در اين دوره تحولات در كشورهاي اروپايي وارد مرحله‌اي حساس شده بود و سرمايه‌داري پا را از مرزهاي خود فراتر گذاشته بود و در پي سود و منفعت خويش خواسته‌ها و مطالعات مردمان آن سوي مرزها را به هيچ مي‌انگاشت. بنابراين جنبش تنباكو يك جنبش كاملاً مربوط به مسائل اقتصادي است يعني ريشه اصلي‌اش به اقتصاد برمي‌گردد و اين عملاً ناشي از يك مسئله بسيار مهم و آن به وجود آمدن و رشد امپرياليسم است. اين مسئله تنها به ايران مربوط نمي‌شود و آسيا را هم در بر مي‌گيرد. در ايران رژيم، رژيم زمين‌داري است و با رژيم سرمايه‌داري چندان ميانه خوبي ندارد. لذا است كه به واسطه پديد آمدن تعارض منافع زير ساخت‌هاي اقتصادي اجتماعي دچار تضاد شده و مقابله با پديده بيروني نمود عيني به خود مي‌گيرد. براي تحليل انقلابها و جنبش‌ها در ايران براساس چارچوب نظري چارلزنلسون مي‌توان گفت كه هر جامعه يك ساخت دارد و ساخت جوامع با يكديگر متفاوت است و هر ساختي يك عملكرد و كارد به خصوصي دارد. در ساخت اجتماعي ايران هم يك عملكردي وجود دارد كه اين ساخت‌ها را به هم مربوط مي‌كند كه به آن ساخت جامعه مي‌گويند. اين كاركرد، ساخت ارزشي را به وجود مي‌آورد و اين ساخت ارزش تغييرات مربوط به تجانس را به موجب مي‌شود. حال اگر بين ساخت ارزشي و محيط تجانس باشد مشكلي پيش نمي‌آيد ولي اگر عدم تجانس بين ساخت ارزشي و محيط به وجود بيايد آن وقت نظام نامتعادل اجتماعي رخ مي‌نمايد و اين چيزي بود كه در جنبش تنباكو اتفاق افتاد. به هر حال در اين تحقيق در پي آن هستيم تا ببينيم نقش روسيه در اين جنبش چه ميزان بوده است. آيا همانطور كه برخي ادعا مي‌كنند سر منشأ و سرنخ ماجرا در دست روسها بوده و مردم را آنچنان كه مي‌خواستند هدايت مي‌كردند يا فقط به خاطر حفظ منافع خود مخالف اعطاي امتياز به رقيب خود بوده‌اند، و اين مردم و علما بودند قيام را آغاز كردند و به نتيجه رسانيدند. ما در اين تحقيق سعي كرده‌ايم با تكيه بر اسناد و مدارك تاريخي موضوع را قدري بشكافيم. اما به نظر مي‌رسد نقش روسيه يك نقش تقويت كننده و تكميلي بوده تا يك نقش بنيادي و محوري، بررسي ادعاهاي طرفين و مدارك تاريخي اين را ثابت مي‌كند.

 

نگاهي اجمالي به منابع

 

نخستين اثر مستقل و تك نگارانه دربارة جنبش تنباكو، كتاب تاريخ دخانيه شيخ حسن كربلايي است. حاج علي فرزند محمدرضا، پدر شيخ آقا بزرگ طهراني هم رساله‌اي در تاريخ دخانيه نوشته كه متاسفانه تاكنون يافت نشده است.  پس از آن كتاب مستقل ديگري كه نوشته شده كتاب «تحريم تنباكو، اولين مقاومت منفي در ايران» ابراهيم تيموري است كه به سال ۱۳۲۸ خورشيدي چاپ شده است. وي از كتاب شيخ حسن، كمال استفاده را كرده و نامي از آن به ميان نياورده است. البته خود او هم تلاش زيادي در جمع‌آوري اسناد و مدارك كرده است.

اثر مستقل ديگر، عنوان «تحريم تنباكو» از خانم نيكي، ر،كدي است كه توسط شاهرخ قائم مقامي ترجمه و به سال ۱۳۵۶ خورشيدي در تهران به چاپ رسيده است. تحليلي از نقش سه گانه شيخ فضل‌الله نوري در نهضت تحريم تنباكو اثر مستقل ديگري از آقاي ابوالحسني (مندر) است كه به سال ۱۳۶۰ توسط انتشارات پيام آزادي در تهران چاپ شده است. «پيكار پيروزي تنباكو» از محمد نهاونديان (تهران، چاپ پرتو) و كتاب «ريشه و روند جنبش تنباكو» (بدون ياد از نام مؤلف) و كتاب «انديشه ديني و جنبش ضد رژي» از آقاي حسين آباديان (تهران، مؤسسه مطالعات تاريخ معاصر ايران، ۱۳۷۶ آثار مستقل ديگري هستند كه در اين باره انتشار يافته‌اند.

 

كتابنامه

 

–           شيخ حسن كربلايي، تاريخ دخانيه، چاپ اول، انتشارات مركز اسناد انقلاب اسلامي، پائيز ۱۳۸۲٫

–           «سدة تحريم تنباكو» مقاله گزيده كتابشناسي نهضت تنباكو، جلد اول.

–           آقا بزرگ تهراني، ميرزاي شيرازي، انتشارات وزارت ارشاد اسلامي چاپ سوم زمستان ۱۳۶۵٫

–           كرماني، ناظم‌الاسلام، تاريخ بيداري ايرانيان، انتشارات اميركبير، چاپ پنجم ۱۳۷۹

–           آ.ك،س. لمبتون، ايران عصر قاجار، ترجمه سيمين فصيحي، انتشارات جاودان خرد مشهد، چاپ اول، سال ۱۳۷۵٫

–           نيكي.ر.كدي، تحريم تنباكو در ايران، ترجمه شاهرخ قائم مقامي، تهران شركت انتشارات كتابهاي جيبي، سال ۲۵۳۵٫

–           كاظم‌زاده، فيروز، روس و انگليس در ايران، ترجمه منوچهر اميري، انتشارات آموزش انقلاب اسلامي، چاپ دوم، تهران ۱۳۷۱٫

–           تيموري، ابراهيم، تحريم تنباكو، انتشارات شركت سهامي كتابهاي جيبي چاپ دوم، ۱۳۵۸٫

–           فوريه، سه سال در دربار ايران، ترجمه عباس اقبال آشتياني چاپ همايون شهيدي، انتشارات دنياي كتاب، بي‌تا.

–           اعتمادالسلطنه، روزنامه خاطرات اعتمادالسلطنه، با مقدمه و فهارس ايرج افشار، تهران اميركبير، ۱۳۴۵٫

–           اسناد وزارت خارجه فرانسه، بخش ايران شماره ۳۷،۷ سپتامبر ۱۸۹۲٫

–           و.ا.كاساكوفسكي، خاطرات كلنل كاساكوفسكي، ترجمة عباسقلي حلبي، چاپ دوم، تهران، انتشارات سيمرغ ۱۳۵۵٫

–           تحقيقات انستيتوي فرانسه، ريشه و روند جنبش تنباكو، به كوشش محمد شيرازي بي‌تا و بي‌نا.

–           شرح حال عباس ميرزا ملك آراء، با مقدمه عباس اقبال، تهران ۱۳۳۵٫

–           براون ادوارد گرانويل، انقلاب ايران، ترجمه احمدپژوه (شبير همايون) انتشارات معرفت، تهران ۱۳۳۸٫

 

كتابنامه انگليسي

 

۱-         Cited in P.M. sykes, the Right Honourable Sir Mortimer Durand (London, 1926) PP.231,232.

۲-         Financial Standard, 7 march, 1891

۳-         F.O. 60:555, memorandum respecting the Imperial tobaco corporation of persia, Ernest Lehmann, Foreign office, 9 may 1892.

۴-         Salisbury Private papers. Loos papers, special Letters, Gurzon to salisbury, II church Road, Nor wood, 16 october 1890.

۵-         Kennedy to salisbury, telgoom, No, 181, Gulahak, September 7. 1890; F.0 60/553.

 

فهرست مطالب


۱- مقدمه

۲- واگذاري امتياز

۳- مفاد امتياز

۴- مخالفين با قرارداد تالبوت

۵- كارگزاران كمپاني در شهرهاي مختلف:

فارس

تبريز

اصفهان

مشهد

تهران

۶- آيت الله ميرزاي شيرازي و حكم تحريم

۷- واكنش دولت در برابر حكم تحريم

۸- آثار و نتايج نهضت تنباكو:

–           افزايش قدرت علما

–           بالا رفتن اعتماد به نفس مردم (بيداري ايرانيان و زمينه‌اي براي

انقلاب مشروطه)

–           عقب نشيني استعمار

–           پيامد سوء اقتصادي

–           بي اعتباري امين السلطان و مرگ ناصرالدين شاه

۹- جمع بندي

قیمت فایل : 5900 تومان

دسته بندی : تاريخ : ۷ شهریور ۱۳۹۶ به اشتراک بگذارید :